ObjektifÇeşmeHaber / Selma Artar

Çeşme Kent Konseyi öncülüğünde düzenlenen “1. Çeşme Turizm Zirvesi”, Boyalık Otel’de gerçekleştirildi. “Turizmin Geleceği İçin Ortak Akıl Buluşması” temasıyla yapılan zirve; sektör temsilcilerini, akademisyenleri, yerel yöneticileri, sivil toplum kuruluşlarını ve turizm profesyonellerini bir araya getirdi.

Çeşme Belediyesi, Alaçatı Turizm Derneği ve ÇEŞTOB iş birliğiyle düzenlenen zirvede, Çeşme turizminin bugünkü durumu ve geleceğine yönelik yol haritası ele alındı. Gün boyu süren oturum ve panellerde sürdürülebilir turizm, sağlık ve termal turizm, kültür turizmi, MICE turizmi, yeni pazar stratejileri, uluslararası pazarlama, tanıtım çalışmaları ve turizmde veri kullanımı gibi başlıklar değerlendirildi.

Zirvenin açılış konuşmalarını Çeşme Kent Konseyi Başkanı Ahmet Güler, Çeşme Belediye Başkanı Lâl Denizli ve Çeşme Kaymakamı Mehmet Maraşlı yaptı. Açılışta, Çeşme’nin yalnızca yaz sezonuna bağlı bir turizm merkezi olmaktan çıkarılarak, dört mevsim yaşayan, sürdürülebilir ve nitelikli bir destinasyon haline getirilmesi gerektiği vurgulandı.

Program kapsamında ilk panel, “Çeşme’nin Mevcut Turizm Potansiyeli – Veriler ve Gerçekler” başlığıyla gerçekleştirildi. İş insanı Yıldırım Aktugan’ın moderatörlüğünü yaptığı panelde; turizm sektörü ve Çeşme turizmi, ilçede yaşanan sorunlar, çözüm önerileri ve beklentiler ele alındı.

Panelde ETİK Başkanı ve TGA Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet İşler, ÇEŞTOB Başkanı Orhan Belge ve Alaçatı Turizm Derneği Başkanı Kerem Ünsal konuşmacı olarak yer aldı.

Aktugan: “Çeşme’nin artık stratejik bir yol haritasına ihtiyacı var”

Panelin açılışında konuşan Yıldırım Aktugan, Çeşme turizminin belirli bir olgunlaşma noktasına ulaştığını belirterek, ilçenin bugüne kadar bireysel girişimler ve kendiliğinden gelişen yatırımlarla önemli bir yere geldiğini söyledi.

Aktugan, bundan sonraki süreçte Çeşme için stratejik bir bakış açısına, ortak vizyona ve somut yol haritasına ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, “Çeşme turizmi artık olgunlaşma noktasına geldi. Kendiliğinden yapılan yatırımlar ve bireysel girişimlerle bir yere kadar geldik. Ancak artık stratejik bir bakış açımızın, yol haritamızın ve vizyonumuzun olması gerekiyor” dedi.

Çeşme’nin rakip destinasyonlarla kıyaslanırken doğru analiz edilmesi gerektiğini de belirten Aktugan, mukayeseli avantaj kavramına dikkat çekti. Aktugan, her destinasyonun kendi güçlü olduğu alana odaklanması gerektiğini ifade ederek, Çeşme’nin hangi müşteri grubuna ve hangi turizm segmentine hitap edeceğinin net biçimde belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Aktugan’ın üzerinde durduğu en önemli başlıklardan biri ise veri eksikliği oldu. Turizmde sağlıklı kararların veriyle alınabileceğini vurgulayan Aktugan, doluluk oranları, kişi başı turist harcaması, mevsimsel yoğunluk, memnuniyet oranları ve ortalama harcama gibi verilere erişimde ciddi eksiklikler bulunduğunu dile getirdi.

Aktugan, “Veri olmadan yatırım kararı da stratejik karar da kamu yönetimi kararı da alınamaz. Çeşme ile ilgili doluluk oranları, ortalama turist harcaması, mevsimlere göre doluluk oranları ve memnuniyet oranları gibi verilere ulaşmakta zorlanıyoruz. Sağlıklı veri olmadan nasıl karar alacağız?” ifadelerini kullandı.

Turizm sektöründe kayıt dışılığın da veri sorununu derinleştirdiğine dikkat çeken Aktugan, belediye, kamu kurumları ve sektör temsilcilerinin veri konusunda daha şeffaf ve koordineli çalışması gerektiğini söyledi. Aktugan, yerelde özel bir yapı kurularak yalnızca veri konusuna odaklanan bir çalışma yürütülmesi gerektiğini belirtti.

İşler: “Çeşme’nin geleceği kaliteli turizmdir”

Panelin konuşmacılarından Mehmet İşler, Çeşme’nin Türkiye turizmi açısından çok özel bir destinasyon olduğunu belirterek, ilçenin yalnızca deniz, kum ve güneş üzerinden değil; termal, gastronomi, wellness, premium yaşam ve sağlıklı yaşlanma gibi başlıklarla yeniden konumlandırılması gerektiğini söyledi.

İşler, Çeşme’nin çok sayıda turist ağırlamaktan ziyade gelir seviyesi yüksek, nitelikli ve sürdürülebilir turizm anlayışına uygun bir ziyaretçi profiline odaklanması gerektiğini vurguladı. Çeşme’nin fark yaratan yönlerinin iyi belirlenmesi gerektiğini ifade eden İşler, “Bizim Çeşme ile ilgili düşüncemiz çok fazla turist gelsin anlayışı değil. Turist sayısına takılmıyoruz. Çeşme’nin kaliteli, gelir seviyesi yüksek ve sürdürülebilir bir turizm portföyüne hitap etmesi gerektiğine inanıyoruz” dedi.

Çeşme’nin yeni marka kimliğinin yalnızca deniz, kum ve güneşle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden İşler, termal kaynakların ilçenin 12 ay turizm hedefindeki en önemli avantajlarından biri olduğunu söyledi.

İşler, “Deniz, kum ve güneş Türkiye’nin pek çok yerinde var. Rakiplerimizde de var. Ancak Çeşme’yi ayıran en önemli özelliklerden biri termal. Hem denizin hem termalin olduğu kaç yer var? Termal, Çeşme’nin 12 ay sürdürülebilir turizm hedefinde çok önemli bir güç” diye konuştu.

Wellness, sağlıklı yaşlanma, medikal SPA ve anti-aging turizminin dünyada hızla büyüdüğünü belirten İşler, yaşlanan Avrupa nüfusunun Çeşme için önemli bir hedef kitle oluşturabileceğini söyledi. Doğası, denizi, gastronomisi ve termal kaynaklarıyla Çeşme’nin bu alanda güçlü bir potansiyele sahip olduğunu vurguladı.

İşler ayrıca Çeşme’de turizm zonlamasına ihtiyaç olduğunu belirtti. Alaçatı’nın gastronomi ve kontrollü eğlence alanı, Ilıca ve Şifne’nin wellness ve termal sağlık merkezi, marina bölgelerinin ise premium yaşam ve mega yat turizmiyle özdeşleşebileceğini ifade etti.

Çeşme’nin kış turizmini güçlendirmek için merkezi idare desteğine de ihtiyaç duyduğunu söyleyen İşler, enerji desteği, SGK teşviki, kışın açık kalan otellere destek ve termal altyapı yatırımlarının önemine dikkat çekti.

Çeşme’de kongre merkezi eksikliğine de değinen İşler, MICE turizminin destinasyona yüksek katma değer sağlayacağını belirtti. Çeşme’nin 12 ay turizm hedefinden söz ediliyorsa, kongre ve toplantı turizminin mutlaka geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

İşler, tanıtım çalışmalarının da ortak akılla yürütülmesi gerektiğini belirterek, Çeşme için bir “Tanıtım Vakfı” ya da destinasyon yönetim organizasyonu kurulması önerisinde bulundu. Tüm sivil toplum kuruluşlarının, belediyenin ve sektör temsilcilerinin yer alacağı ortak bir yapıyla etkinlik takviminin, bütçenin ve tanıtım stratejisinin tek merkezden koordine edilebileceğini söyledi.

TGA’nın tanıtım projelerine destek verebileceğini belirten İşler, özellikle kısa film ve dijital mecralar üzerinden yeni nesil tanıtım yöntemlerinin kullanılmasını önerdi. Termal yatırımlar konusunda da Çeşme’ye destek sağlamak için çalışacağını belirten İşler, “Çeşme’nin geleceği kaliteli turizmdir. Hedefimiz Avrupa’nın ilk 5 wellness destinasyonundan biri olmak, Akdeniz’in premium gastronomi merkezi haline gelmek ve 12 ay yaşayan sürdürülebilir turizmi başarmak olmalı” dedi.

Orhan Belge: “Termal bizim en büyük silahımız”

ÇEŞTOB Başkanı Orhan Belge ise konuşmasında Çeşme’nin tarihsel, kültürel ve doğal zenginliklerine dikkat çekti. Çeşme’nin denizi, kumu, güneşi, tarihi, kültürü, gastronomisi, termal kaynakları, sörf ve yelken sporlarına uygun yapısı, Alaçatı’sı, festivalleri ve turnuvalarıyla çok güçlü bir destinasyon olduğunu söyledi.

Belge, Çeşme’nin en önemli sorunlarından birinin sezonun kısalığı olduğunu belirterek, bu sorunun aşılması için eldeki güçlü enstrümanların doğru kullanılması gerektiğini ifade etti. Özellikle termal turizmin 12 ay turizm hedefinde kilit rol oynadığını vurgulayan Belge, Ilıca, Yıldızburnu ve Şifne bölgesindeki termal potansiyelin Çeşme için büyük bir avantaj olduğunu söyledi.

Belge, “Termal aslında bizim en büyük silahımız. Ilıca’da, Yıldızburnu’nda bir ayağınızı sıcak suya, bir ayağınızı soğuk suya koyabileceğiniz bir yerden söz ediyoruz. Dünyada kaç tane böyle yer var?” dedi.

Buna karşın termal altyapıda ciddi sorunlar yaşandığını dile getiren Belge, mevcut sistemin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Kışın açık kalan otellerin en büyük dayanağının termal olduğunu söyleyen Belge, su kesintileri ve altyapı sorunlarının işletmeleri zor durumda bıraktığını ifade etti.

Belge, “Biz 12 ay ayakta kalmaya çalışıyoruz ama termal altyapımız son derece kötü. Kışın bize gelen misafirlerin önemli bölümü termal için geliyor. Eğer bu altyapıyı ayağa kaldıramazsak, 12 ay açık kalmaya çalışan oteller de zorlanır” diye konuştu.

Ilıca’da yapımı büyük oranda tamamlanan termal kür merkezinin de bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Belge, bunun özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinin dolmasına katkı sağlayacağını söyledi. Yurt dışındaki acentelerin Çeşme’ye sağlık ve termal odaklı misafir göndermeye hazır olduğunu ancak bunun için güçlü bir tesis ve altyapı gerektiğini dile getirdi.

Belge konuşmasında tanıtım eksikliğine de dikkat çekti. Çeşme’nin hâlâ uluslararası pazarlarda yeterince tanınmadığını belirten Belge, yurt dışı fuarlarda İzmir ve Çeşme’nin daha güçlü biçimde temsil edilmesi gerektiğini söyledi.

Çeşme’nin yabancı turist dengesini yeniden kurması gerektiğini vurgulayan Belge, geçmişte yabancı turist oranının daha yüksek olduğunu ancak bugün yerli turist ağırlığının çok arttığını ifade etti. Belge, “Benim hayalim yüzde 50 yerli, yüzde 50 yabancı turist dengesi. Çeşme’nin yeniden yabancı pazarlarda güçlenmesi gerekiyor” dedi.

Uzak Doğu pazarına da dikkat çeken Belge, pandemi öncesinde Çinli turistlerin Çeşme için önemli bir potansiyel oluşturduğunu hatırlattı. Bu pazarların yeniden kazanılması için somut adımlar atılması gerektiğini belirtti.

Çeşme’nin güvenli bir destinasyon olduğunu da vurgulayan Belge, ilçeyle ilgili olumsuz algıların abartılmaması gerektiğini söyledi. Altyapı, ulaşım, elektrik, internet ve personel ulaşımı gibi konuların da turizmin gelişmesi açısından kritik olduğunu belirtti.

Spor turizmine de değinen Belge, Çeşme’nin futbol takımları ve spor organizasyonları için uygun alanlara sahip olduğunu söyledi. Doğru altyapı yatırımlarıyla Çeşme’nin spor turizmi alanında da öne çıkabileceğini dile getirdi.

Belge konuşmasını, “Birbirini seven, kendi ayağına sıkmayan, tek yumruk, siyaset dışı ve her şeyi Çeşme için yapan bir anlayışa ihtiyacımız var. Söz konusu Çeşme ise gerisi teferruattır” sözleriyle tamamladı.

Kerem Ünsal: “Çeşme deneyim odaklı pazarlanmalı”

Alaçatı Turizm Derneği Başkanı Kerem Ünsal ise konuşmasında veri eksikliği, tanıtım stratejileri, dijitalleşme, deneyim turizmi ve yeni hedef pazarlar üzerinde durdu. Yıldırım Aktugan’ın dile getirdiği veri sorununa katıldığını belirten Ünsal, sağlıklı veri olmadan turizmi yönetmenin mümkün olmadığını söyledi.

Ünsal, turizm işletmelerinin oda sayısı, personel sayısı ve doluluk gibi verileri sağlıklı biçimde paylaşamamasında kayıt dışılık, kaçak yapılaşma ve vergi kaygıları gibi nedenlerin etkili olduğunu ifade etti. Turizm Bakanlığı’nın dijital veri girişine yönelik yeni düzenlemelerinin bu konuda fayda sağlayabileceğini belirtti.

Fuar stratejilerinin de yeniden ele alınması gerektiğini söyleyen Ünsal, Çeşme’nin yurt dışı tanıtımında daha hedefli, koordineli ve dijital yöntemlere dayalı bir model geliştirmesi gerektiğini ifade etti. Klasik broşür tanıtımlarının artık yeterli olmadığını belirten Ünsal, Çeşme’nin kendisinin bir deneyim alanı olarak pazarlanması gerektiğini söyledi.

Ünsal, “Fuara gitmek yerine Çeşme’yi bir fuar alanı haline getirebiliriz. Çünkü sportif, sanatsal ya da kültürel etkinlikler için gelen herkes Çeşme’ye hayran kalıyor. Bunu koordineli şekilde bölgenin tanıtımı adına kullanabiliriz” dedi.

Turizmde artık deneyim ve sürdürülebilirlik kavramlarının öne çıktığını belirten Ünsal, Çeşme ve Alaçatı’nın bu konuda büyük avantajlara sahip olduğunu söyledi. Ildır’da balık tutma, Alaçatı’da gastronomi deneyimi, bisiklet rotaları, rüzgâr sporları, taş sokaklar ve yerel yaşam kültürünün bir bütün olarak pazarlanabileceğini dile getirdi.

Ünsal, Ot Festivali’nin de deneyim turizmi açısından önemli bir örnek olduğunu belirterek, bu yıl festivalin konaklama açısından güçlü sonuçlar verdiğini söyledi.

Yeni hedef kitleler arasında dijital göçebeler ve 3. yaş turizmine dikkat çeken Ünsal, Alaçatı’nın uzaktan çalışan ve uzun süreli konaklamayı tercih eden dijital göçebeler için uygun bir destinasyon olduğunu söyledi. Bunun için hızlı internet altyapısının önemine vurgu yaptı.

Yaş turizmi açısından ise termal kaynakların büyük avantaj olduğunu belirten Ünsal, sakinlik, güvenlik, doğa ve sağlık odaklı hizmetlerin Çeşme için önemli fırsatlar sunduğunu ifade etti.

Ünsal, Avrupalı turistlerin artık karakteri olan, özgün ve kalabalıktan uzak destinasyonlara yöneldiğini belirterek, Çeşme’nin doğal dokusunu korumasının pazarlama açısından da büyük önem taşıdığını söyledi. Asya pazarı için ise taş evler, zeytin, Ege misafirperverliği, sokak kültürü ve yerel deneyimlerin ilgi çekici olduğunu ifade etti.

Ünsal konuşmasında fiyat rekabetine de değindi. Özellikle Alaçatı’da düşük fiyatla rekabet etmenin bölgeye zarar verebileceğini belirten Ünsal, oda fiyatı düşürmek yerine deneyim ve hizmet kalitesinin zenginleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Sürdürülebilir turizm sertifikasına sahip işletmelerin bazı avantajlardan yararlanabildiğini de belirten Ünsal, yerel yönetim, merkezi idare, ulaşım olanakları ve özel sektörün birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Zirvede sürdürülebilirlik, yeni pazarlar ve uluslararası tanıtım da ele alındı.

Zirvenin ikinci paneli “Çeşme’nin Turizmi – Sürdürülebilirlik ve Çeşitlilik” başlığıyla gerçekleştirildi. Panelde her mevsim turizm için alternatifler, sürdürülebilir turizm ve MICE turizmi ele alındı. Program kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden Yasemin Atabay tarafından sürdürülebilir turizm sertifikasına ilişkin sunum yapıldı. Panelde Volkan Ataman MICE turizmi, Ilgaz Nacakçoğlu termal turizm, Sibel Demircioğlu ise turizmde sürdürülebilirlik başlıklarında değerlendirmelerde bulundu.

Üçüncü panel ise “Yeni Pazar Yaratma Stratejileri ve Uluslararası Pazarlama” başlığıyla yapıldı. Moderatörlüğünü Perin Öztin’in üstlendiği panelde turizmde yeni trendler, uluslararası tanıtım ve pazarlama ile yeni hedef pazarlar konuşuldu. Kayhan Kilit, Hasan Dinç ve Hüseyin Baraner konuşmacı olarak deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.

Zirve, soru-cevap bölümü, toplantının genel değerlendirmesi ve toplu hatıra fotoğrafının ardından sona erdi.