"Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

Meclis Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 17,5 saat süren görüşmelerin ardından Genel Kurul’a gelen 12 maddelik düzenleme için TBMM’de uzun süren bir mesai gerçekleştirildi.

Genel Kurul’daki görüşmelerin tamamlanmasının ardından yapılan oylamada 562 milletvekili oy kullandı. Teklif 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oyla kabul edildi.

Parti Parti Oy Dağılımı

Oylamanın ardından siyasi partilerden çıkan kabul ve ret oylarının dağılımı da dikkat çekti.

Paylaşılan sonuçlara göre;

AKP: 258 kabul, 0 ret

MHP: 44 kabul, 0 ret

DEM Parti: 55 kabul, 0 ret

Yeni Yol: 16 kabul, 0 ret

YENİ Parti: 35 kabul, 54 ret

TİP: 3 kabul, 0 ret

CHP: 29 kabul, 2 ret

İYİ Parti: 0 kabul, 29 ret

Buna göre AKP, MHP, DEM Parti, Yeni Yol ve TİP’ten oy kullanan milletvekillerinin tamamı düzenlemeye destek verdi. İYİ Parti’den ise kabul oyu çıkmadı.

YENİ Parti’de oyların ikiye bölünmesi dikkat çekti. Partiden 35 milletvekili “kabul”, 54 milletvekili “ret” oyu kullandı. CHP’de ise 29 kabul oyuna karşılık 2 ret oyu çıktı.

Yasanın Uygulanması Silah Bırakma Şartına Bağlı

12 maddeden oluşan düzenleme, PKK/KCK ve bağlı oluşumların fiili varlığının sona erdirilmesi ve silahların teslim edilmesinin ardından uygulanacak hukuki süreci düzenliyor.

Yasanın uygulanabilmesi için örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve silah ile mühimmatın tamamının teslim edildiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi gerekiyor.

Bu tespitin ardından sürecin Milli Güvenlik Kurulu’nda değerlendirilmesi ve ilgili kararın Resmî Gazete’de yayımlanması öngörülüyor.

Bu şartların gerçekleşmesinin ardından düzenlemeden yararlanabilecek kişilere başvuru için 6 aylık süre tanınacak.

Soruşturma ve Kovuşturmalarda Erteleme

Düzenleme kapsamında belirlenen şartları taşıyan kişiler hakkında devam eden soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin hükümler bulunuyor.

Buna göre, 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl erteleme uygulanabilecek.

Kesinleşmiş mahkûmiyetlerde de benzer şekilde infazın ertelenmesine ilişkin hükümler uygulanacak.

Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde ise erteleme kararının kaldırılması öngörülüyor.

Bazı Suçlar Kapsam Dışında

Düzenleme bütün suçları kapsamıyor.

Örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlar kapsam dışında tutuluyor.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da Genel Kurul’daki konuşmasında düzenlemenin bir “af yasası” olmadığını vurguladı. Yıldız, mahkûmiyet hükümlerinin ortadan kaldırılmadığını, suçların hukuki niteliğinin değiştirilmediğini ve ceza sorumluluğunun sona erdirilmediğini ifade etti.

Süreci Yeni Kurul Takip Edecek

Kanunun uygulanması, takibi ve kurumlar arasındaki koordinasyon için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulacak.

Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreterinin yer alması öngörülüyor.

Silahların ve mühimmatın teslimi ile örgütün fiili varlığının sona erdiğine ilişkin süreç de ilgili güvenlik kurumlarının tespitleri doğrultusunda takip edilecek.

Meclis’te İYİ Parti’den Protesto

Teklifin Genel Kurul görüşmeleri sırasında tansiyonun yükseldiği anlar da yaşandı.

İYİ Parti milletvekilleri düzenlemeye sert tepki gösterirken, 4. maddenin görüşmeleri sırasında kısa süreli kürsü protestosu gerçekleştirildi. İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da partisinin düzenlemeye “hayır” oyu vereceğini açıkladı.

Dervişoğlu, silahların doğrulanabilir biçimde toplanması ve örgüt yönetiminin fiilen çözülmesinin hukuki düzenlemelerden önce gerçekleştirilmesi gerektiğini savundu.

Oylamada İYİ Parti’den 29 ret oyu çıktı.

Özgür Özel: “Barışın Önünde Durmayacağız”

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ise Genel Kurul konuşmasında düzenlemeye yönelik eleştirilerini sıralamasına rağmen sürecin önünde durmayacaklarını söyledi.

Özel, partisinin demokratikleşme, hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı konularındaki itirazlarının devam ettiğini belirterek, barış ihtimalini destekleyeceklerini ifade etti.

Özel, “Barışın önünde durmayacağız. Bir daha hiçbir eve evlat acısı düşmesin diye sorumluluk almanın vaktidir” mesajını verdi.

Ancak YENİ Parti milletvekillerinin oylamadaki tercihlerinin farklılaştığı görüldü. Partiden 35 kabul, 54 ret oyu çıktı.

DEM Parti’den “Kalıcı Barış” Mesajı

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da Genel Kurul’da yaptığı konuşmada, düzenlemeyi çatışmalı sürecin sona erdirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.

Bakırhan, bundan sonraki süreçte Meclis’in demokratikleşme, özgürlükler, hukuk devleti ve eşit yurttaşlık alanlarında yeni düzenlemelere yönelmesi gerektiğini savundu.

DEM Parti’den oylamaya katılan milletvekillerinden 55 kabul oyu çıktı.

CHP’den 29 Kabul, 2 Ret

CHP Grubu da düzenlemenin terörün kalıcı olarak sona erdirilmesine ve demokratik siyasetin güçlendirilmesine katkı sağlaması beklentisiyle destek vereceğini açıkladı.

CHP adına yapılan konuşmalarda desteğin yanı sıra demokratikleşme, ifade özgürlüğü, yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti konularında yeni adımlar atılması gerektiği vurgulandı.

Oylama sonuçlarına göre CHP’den 29 milletvekili kabul, 2 milletvekili ise ret oyu kullandı.

MHP: “Bu Bir Af Düzenlemesi Değil”

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise düzenlemeye yönelik “af” eleştirilerine yanıt verdi.

Yıldız, teklifin mahkûmiyet kararlarını ortadan kaldırmadığını ve ceza sorumluluğunu sona erdirmediğini belirterek düzenlemenin temel amacının silahlı yapılanmaların ortadan kaldırılması, kamu güvenliğinin güçlendirilmesi ve toplumsal bütünleşmenin sağlanması olduğunu söyledi.

MHP’den oylamaya katılan 44 milletvekilinin tamamı kabul oyu verdi.

367 Milletvekilinin İmzasıyla Meclis’e Sunulmuştu

12 maddelik teklif, AKP, MHP, DEM Parti, CHP, HÜDA PAR ve bazı bağımsız milletvekillerinin de aralarında bulunduğu 367 milletvekilinin imzasıyla TBMM’ye sunulmuştu.

Adalet Komisyonu’ndaki uzun görüşmelerin ardından kabul edilen teklif, 10 Ağustos’ta Genel Kurul gündemine geldi.

Saatler süren görüşmeler ve maddeler üzerindeki oylamaların ardından teklifin tümü için açık oylama gerçekleştirildi.

468 Kabul, 88 Ret, 6 Çekimser

TBMM Genel Kurulu’ndaki nihai oylamada 562 milletvekili oy kullandı.

468 milletvekili kabul, 88 milletvekili ret, 6 milletvekili ise çekimser oy verdi.

Böylece “Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki altyapısının önemli unsurlarından biri olarak gösterilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, TBMM Genel Kurulu’ndan geniş bir oy çoğunluğuyla geçerek yasalaştı.