ObjektifÇeşmeHaber/ Selma Artar

Çeşme Kültürel Miras Derneği, ilçenin tarihi ve kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Dernek tarafından, 5-7 Temmuz 1770 tarihlerinde Çeşme Limanı açıklarında yaşanan ve dünya denizcilik tarihinin en önemli deniz savaşlarından biri olarak kabul edilen 1770 Çeşme Deniz Savaşı anısına hazırlanan “1770 Çeşme Deniz Savaşı Sergisi”, Çeşme Kalesi Ceneviz Kulesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Deniz tarihçisi, küratör, yazar ve müze yapımcısı Ali Rıza İşipek’in özel koleksiyonundan, Çeşme Müzesi iş birliğiyle hazırlanan serginin açılışı; Çeşme Kaymakamı Mehmet Maraşlı ile Çeşme Belediye Meclis Üyesi Veysel Ayhan’ın katılımıyla gerçekleştirildi.

Sergi hakkında açıklamalarda bulunan Ali Rıza İşipek, etkinliğin 1770 Çeşme Deniz Savaşı’nın yıl dönümü dolayısıyla düzenlendiğini belirterek, Çeşme’nin tarihi değerlerini yaşatmayı ve bu önemli olayı gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladıklarını söyledi.

İşipek, “Çeşme Kültürel Miras Derneği olarak ikinci etkinliğimizi gerçekleştiriyoruz. Bu sergiyi, 5-7 Temmuz 1770 tarihlerinde Çeşme Limanı önlerinde yaşanan Çeşme Deniz Savaşı’nın yıl dönümü dolayısıyla hazırladık. Açılışımızı Kaymakamımız Sayın Mehmet Maraşlı ve Belediye Meclis Üyemiz Sayın Veysel Ayhan’ın katılımıyla gerçekleştirdik. Açılışa ilgi oldukça güzeldi. Önümüzdeki günlerde de serginin yoğun ilgi göreceğine inanıyorum.” dedi.

“Bu Mağlubiyet Kurumsallaşmanın Önemini Gösterdi”

1770 Çeşme Deniz Savaşı’nın Osmanlı açısından ağır bir yenilgiyle sonuçlandığını ancak bu mağlubiyetin Türk denizcilik tarihi açısından önemli dersler içerdiğini vurgulayan Ali Rıza İşipek, savaş sonrasında yapılan değerlendirmelerin kurumsallaşmanın önemini ortaya koyduğunu söyledi.

İşipek, “Osmanlı Donanması sayıca üstün olmasına rağmen Baltık’tan gelen Rus Donanması karşısında mağlup oldu. Savaşın ardından dönemin Kaptan-ı Derya Vekili Cezayirli Gazi Hasan Paşa, ‘Neden yenildik?’ sorusunun cevabını aradı. Yapılan analizlerde Rusların denizcilikte kurumsallaşmayı başardığı görüldü. O dönemde Rusya’da denizcilik okulları, deniz hastaneleri, deniz müzeleri ve deniz arşivleri bulunuyordu. Osmanlı’da ise denizcilik alanında bu yapılar henüz oluşturulmamıştı. Kurumsallaşmasını tamamlayamayan bir donanmanın başarılı olması mümkün değildi.” ifadelerini kullandı.

Yenilginin nedenlerinden birinin de dönemin deniz yönetimi olduğunu belirten İşipek, “Kaptan-ı Derya’nın denizcilikten gelmeyen, kara kökenli bir yönetici olması ve savaş sırasında etkin bir komuta sergileyememesi de mağlubiyetin başlıca sebepleri arasında yer aldı.” dedi.

İşipek, 1770 Çeşme Deniz Savaşı’nın ardından yaşanan sürecin Osmanlı’da teknik eğitim ve kurumsallaşma anlayışında önemli değişimlere öncülük ettiğini belirterek, “Bu mağlubiyetin ardından 1773 yılında Mühendishane-i Bahr-i Hümayun, yani Deniz Harp Okulu kuruldu. Bu kurum yalnızca Osmanlı denizciliğinin yeniden yapılandırılmasında değil, aynı zamanda Türkiye’deki modern mühendislik eğitiminin gelişmesinde de önemli bir rol oynadı ve ilerleyen süreçte İstanbul Teknik Üniversitesi’nin temellerini oluşturan kurumlar arasında yer aldı.” diye konuştu.

“Amacımız Tarihimizi Unutturmamak”

Serginin yalnızca bir savaşın anlatıldığı etkinlik olmadığını vurgulayan İşipek, yaşananların Çeşme’nin kültürel mirasının önemli bir parçası olduğunu belirtti.

İşipek, “Bu savaş bir mağlubiyet olabilir ancak Çeşme’de yaşanmış önemli bir tarihi olaydır. Biz de bu kültürel mirası başta Çeşmeliler olmak üzere tüm ziyaretçilere anlatmak istiyoruz. İnsanlar savaşın nasıl gerçekleştiğini, sonrasında nelerin kazanıldığını ya da kaybedildiğini öğreniyor. Tarihimizi tüm yönleriyle gelecek kuşaklara aktarmanın önemli olduğuna inanıyoruz.” dedi.

Yabancı Ziyaretçilerden Yoğun İlgi

Serginin yabancı ziyaretçilerden de büyük ilgi gördüğünü belirten İşipek, özellikle Rus turistlerin sergiyi ilgiyle gezdiğini söyledi.

İşipek, “Dün akşam da bugün sabah da Rus ziyaretçilerimiz vardı. Onların sergimizi ilgiyle gezmeleri bizi mutlu ediyor. Serginin Çeşme Kalesi’nin girişinde yer alması ve ücretsiz olması sayesinde çok daha fazla kişiye ulaşabiliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Çeşme Deniz Savaşı’nın Rusya’da tarih eğitiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirten İşipek, bu nedenle Rus ziyaretçilerin sergiye özel ilgi gösterdiğini de sözlerine ekledi.

Sergi 27 Temmuz’a Kadar Ziyarete Açık

İlk etapta 20 Temmuz’a kadar açık kalması planlanan sergi, ziyaretçilerden gelen yoğun talep üzerine 27 Temmuz’a kadar uzatıldı.

Çeşme Kalesi girişindeki Ceneviz Kulesi’nde yer alan sergi, her gün 10.00-20.00 saatleri arasında ücretsiz olarak ziyaret edilebiliyor.