Uluslararası Darı Yılı dolayısıyla Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile İzmir Ticaret Borsası iş birliğinde darıya dair farkındalığı artırmak amacıyla “İzmir Darı Etkinliği” düzenlendi.

Gıda güvenliğinin sağlanmasına katkısı, beslenme ve insan sağlığına faydaları ve değişen iklim koşulları altındaki üretim potansiyeli nedeniyle bu ürün grubuyla ilgili farkındalığın artırılması için Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 2023 yılını “Uluslararası Darı Yılı” ilan etti.

Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen “2023 Yılı Uluslararası Darı Yılı” kapsamında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile İzmir Ticaret Borsası’nın (İTB) birlikte düzenlediği “İzmir Darı Etkinliği” gastronomi / ALAÇATI Deneyim Noktası’nda gerçekleştirildi.

Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren İTB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ercan Korkmaz, “Hepimiz biliyoruz ki dünya önemli bir sınama ile karşı karşıya. Ekonomik krizler, uluslararası siyasi gerginlikler dönemsel sıkıntılar yaratır fakat bir şekilde gelir ve geçer. Dünyamızın karşı karşıya olduğu küresel iklim krizi ise çok boyutlu olarak her türlü canlı yaşamını tehdit ediyor. Kolektif bir mücadele gerektiren bu krizin neden olduğu sorunların en önemlilerinden birisi de gıda güvencesi üzerinde oluşturduğu riskler. Üstelik bu kriz sonuçları bakımından ne yazık ki en az gelişmiş toplum kesimlerini çok daha fazla etkiliyor. Hem ülkemizde hem de dünyada tarımsal ürünlerin arzında son yıllarda yaşadığımız sorunlar bunun açık bir kanıtı” dedi.

“Gelecek için önemli üretim potansiyeline sahip”

Ercan Korkmaz, yüksek sıcaklıklara dayanıklı, az su isteyen ama aynı zamanda besin değeri yüksek ürünlerin üretiminin gıda güvencesi açısından büyük önem taşıdığını; gluten içermeyen, aynı zamanda besin içeriği yüksek olan darının bu tanımlamalara uygun bir ürün olduğunu ifade etti. Ülkemizde üretimi son derece sınırlı olan darının, gelecekte önemli bir üretim potansiyeline sahip bir ürün olarak karşımıza çıktığını aktaran Korkmaz, “Toplam dünya üretiminin yüzde 97’sinin Asya ve Afrika’nın sıcak ve kurak bölgelerinde yetiştirilmesi de gelecekte önemli bir üretim potansiyeli olduğuna işaret ediyor. Bu anlamda darının gıda olarak kullanılabileceği alanların anlatılmasının ve şeflerimiz tarafından farklı reçetelerin oluşturulmasının önemli olduğunu düşünüyorum. Bugün düzenlemiş olduğumuz etkinliğimizde de bu tanıtıma katkı vermeyi amaçladık” sözlerine yer verdi.

“Farkındalık için çalışıyoruz”

FAO Orta Asya Alt Bölge Koordinatörü ve Türkiye Temsilcisi Viorel Gutu da, “İlk bakışta mütevazı gibi görünen ama tarım ve beslenme dünyasında büyük önem taşıyan bir konuyu, darıları sizinle birlikte keşfetme fırsatına sahip olduğum için büyük bir onur duyuyorum. Bildiğiniz gibi 2021 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 2023 yılını Uluslararası Millet Yılı ilan etti. O tarihten bu yana FAO, darıların besinsel ve sağlık açısından yararları ve olumsuz iklim koşullarında ekime uygunluğu konusunda farkındalığı artırmaya yönelik dünya çapındaki faaliyetlere öncülük ediyor” dedi.

“Darı bir mücevherdir”

Genellikle “unutulmuş mahsul” olarak anılan darının önemine vurgu yapan Gutu, “Darı, dikkatimizi ve hayranlığımızı hak eden gerçek mücevherdir. Darı uygun fiyatlıdır, çok besleyicidir ve iklim değişikliğine dayanabilir. Ayrıca darılar çevre dostu ürünlerdir. Minimum su ve kimyasal gübre gereksinimleri ve toprak sağlığını iyileştirme yetenekleri, sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkıda bulunur. Kısacası miras açısından zengin ve potansiyel dolular” ifadelerini kullandı.

“Potansiyeli ortaya çıkmalı”

Dünya nüfusunun arttığı ve küresel gıda sisteminin başta açlık ve gıda güvenliği olmak üzere karmaşık zorluklarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, darının potansiyelini açığa çıkarma çabalarının gelecek için önemli umutlar taşıdığını belirten Gutu, küresel gıda sistemi açısından önemini vurgulamak için darıların temel özelliklerini paylaştı.

“Herkese büyük iş düşüyor”

Darıların genetik çeşitliliği aynı zamanda gıda sektörünün niş pazarlarda gelir getirici faaliyetler yoluyla ekonomik kalkınma fırsatları da sunduğunu ifade etti. Darının tanıtılmasında herkese görev düştüğünü dile getiren Gutu, “Hükümetler, özel sektör, çiftçiler, etki sahibi kişiler, şefler, STK’lar, araştırmacılar… Hepimiz!” diyerek atılması gereken adımları şöyle sıraladı: “Hükümetlerin darı üretimine ve ticaretine öncelik vermesi gerekiyor. Özel sektörün sürdürülebilir darı üretimine daha fazla yatırım yapması için gerekli tedbirleri alması gerekiyor. Darı üretimi ve dağıtımının yaygınlaştırılması için STK’lar ve uluslararası kuruluşlar işbirliğine açık olmalıdır. Influencerlar ve şefler darıyı tariflerinde ve menülerinde kullanmalı ve tüketimini desteklemelidir. Çiftçiler darı yetiştirmek için en güncel yöntemleri uygulamalıdır.”

“Çalışmalar artarak sürmeli”

İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Daire Başkanı Şevket Meriç de, “Bizler yaklaşık 15 yıl önce başka bir tarım mümkün vizyonunu hayata geçirmeye başladık. Yerel tohumlar bizim bölgedeki en büyük kurtuluşumuz olacaktı. Tarım alanlarının gitgide azaldığı bu dönemde bu çalışmayı yapmamız elzem hale geldi. Bu konuyla ilgili yapılan faaliyetlerin, farkındalık çalışmalarının artarak devam etmesini diliyorum” dedi.

“Kurak alanlarda denenmeli”

Çeşme Kaymakamı Mehmet Maraşlı ise “Günümüzde dünyada 8 yüz milyon kişinin aç olduğu ve ürünlerin israfa gittiği bir ortamda özellikle küresel ısınmanın ürünleri yetiştirmedeki güçlükleri değerlendirildiği zaman, darının ne kadar önemli olduğunu burada anlatıldığını görmek mutluluk verici. İnsanoğlunun ürettiği ürünlerdeki fayda ve gelir olarak kazancının her zaman önde olması ürünlerin yok olmasına sebep oluyor. Aslında toplumun neye ihtiyacı varsa o eksen etrafında toplanması gerekiyor. Ürünleri üretirken sadece kar odaklı düşünmemesi gerekiyor. Bence bu işi darının önemini ortaya çıkartarak bu ikisi arasındaki sorunsalın tartışılacağını düşünüyorum. Darının suyun azaldığı yerlerde denenebileceğini ve dünyaya faydalı olacağını düşünüyorum” dedi.

FAO’dan Veysel Dönderalp ise Uluslararası Darı Yılı ve FAO’nun Küresel Düzeyde Darı Üzerine Yürüttüğü Çalışmalar hakkında bilgi verdi. Yaşar Üniversitesi, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Seda Genç Darının Gastronomik Yolculuğunu anlattı. Beslenme Uzmanı Dilara Koçak Beslenme Piramidinde Darının Yeri başlıklı bir konuşma yaptı. Gazeteci ve Gıda Marka Uzmanı Mine Ataman da Darının sofralarımızda nasıl yer alması gerektiğini paylaştı. Darı Üretiminde Bir Aile Çiftçisi olan Ahmet Alper & Neriman Güner Darı üretimi ve kullanım alanlarını anlattı. Etkinliğin kapanış konuşmalarını ise İzmir Ticaret Borsası Genel Sekreteri Dr. Erçin Güdücü ve FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül Selışık gerçekleştirdi.