Aya Yorgi’yi yapılaşmaya açan planlar iptal edildi

Bakanlığın onayladığı imar planları hukuka uygun bulunmadı…

İzmir’in Çeşme ilçesine bağlı Dalyan ve Sakarya mahallelerinde yer alan Aya Yorgi Mevkii’ne ilişkin imar planları yargıdan döndü. İzmir 5. İdare Mahkemesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 16 Ekim 2024 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı’nı iptal etti.

Davaya Çeşme Yarımada Çevre Derneği ve çevreci yurttaşlar taraf olurken, davalı olarak bakanlık yer aldı. Sürece Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı başta olmak üzere çeşitli inşaat şirketleri de müdahil oldu.

Mahkeme kararında, doğal sit niteliği taşıyan alanın yapılaşmaya açılmasına olanak sağlayan plan düzenlemelerinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı vurgulandı. Kararda özellikle, üst ölçekli planlarda “Bölge Parkı / Büyük Kentsel Yeşil Alan” olarak belirlenen alanların alt ölçekli planlarda konut, ticaret+turizm ve çeşitli sosyal donatı alanlarına dönüştürüldüğü, bunun da planlar arası kademeli birliktelik ilkesine aykırı olduğu ifade edildi.

Dosyaya giren bilirkişi raporunda ise planların etkisi somut verilerle ortaya kondu. Rapora göre bölgede yaklaşık 393 konutluk yapılaşma ve 1010 kişilik yeni nüfus öngörüldüğü, buna karşılık açık ve yeşil alanların ciddi şekilde azaltıldığı belirlendi. Yaklaşık 37 hektar olan açık ve yeşil alan büyüklüğünün plan değişiklikleriyle yaklaşık 8 hektara kadar düştüğü tespiti, mahkeme kararının en dikkat çekici unsurlarından biri oldu.

Kararda ayrıca, bölgenin geçmiş planlarında rekreasyon ve yeşil alan olarak korunduğu, ancak son planlarla birlikte “kentsel gelişme alanı” ve yapılaşmaya açık kullanımlara dönüştürüldüğü, bu yaklaşımın daha önce Danıştay ve yerel mahkemeler tarafından verilen kararların gerekçeleriyle örtüşmediği vurgulandı. Mahkeme, koruma planı adı altında kentsel yapılaşma öngörülmesinin, doğal sit statüsüne sahip bir alanın korunması hedefiyle çeliştiğine hükmetti.

Güler; “İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Çeşme Belediyesi inşaatları derhal mühürlemeli”

Çeşme Yarımada Çevre Derneği Başkanı Ahmet Güler, karar sonrası yaptığı açıklamada bölgede devam eden çalışmaların artık hukuki dayanağının kalmadığını belirterek İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Çeşme Belediyesi’ne çağrıda bulundu. Güler, mahkeme kararıyla birlikte bölgede süren inşaat faaliyetlerinin kaçak duruma düştüğünü savunarak bu çalışmaların derhal durdurulması ve mühürlenmesi gerektiğini ifade etti.

Kararda özetle, “koruma planı adı altında yapılaşma getirilmesinin kamu yararıyla bağdaşmadığı” sonucuna varıldı. Mahkemenin, daha önce Danıştay 6. Dairesi ve İzmir 4. İdare Mahkemesi’nin aynı bölgeye ilişkin verdiği kararları da dikkate aldığı belirtildi. Bu kapsamda yargının, bölgede daha önce de yapılaşma girişimlerine karşı koruma yönünde kararlar verdiği bir kez daha ortaya kondu.