Çeşme’de Cumhuriyet mirası konuşuldu: “Bu sadece bir yönetim biçimi değil, bir mücadele programıdır”

Çeşme Halk Temsilcileri Meclisi tarafından düzenlenen ve Dev Emekli-Sen Çeşme Şubesi’nin destek verdiği “1923 Cumhuriyeti’nin Halkçı - Kamucu - Devletçi Mirası” başlıklı söyleşi, Çakabey Kültür Merkezi’nde yoğun katılımla gerçekleştirildi.

13 Nisan 2026 tarihinde düzenlenen etkinlikte, İktisat Tarihçisi ve Türkiye Halk Temsilcileri Meclisi (THTM) Kurucu Üyesi Dr. Serdar Şahinkaya, Cumhuriyet’in kuruluş sürecini ve bugüne uzanan mirasını kapsamlı bir sunumla katılımcılara aktardı.

Söyleşinin açılış konuşmasını yapan Çeşme Halk Temsilcileri Meclisi Başkanı Esen Göktoğan, Cumhuriyet’in yalnızca bir yönetim biçimi değil, aynı zamanda halkın kendi kaderine sahip çıkma iradesi olduğunu vurguladı. Göktoğan, Cumhuriyet’in eşitlik, bağımsızlık ve kamusal sorumluluk ilkeleri üzerine kurulduğunu belirterek, bu değerlerin korunmasının ve geliştirilmesinin toplumsal bir sorumluluk olduğunu ifade etti.

Dr. Serdar Şahinkaya ise konuşmasında Cumhuriyet’in hangi tarihsel koşullar altında kurulduğunu detaylı şekilde ele aldı. Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Dünya Savaşı sonrası yaşadığı büyük yıkıma değinen Şahinkaya, Sykes-Picot Antlaşması, Mondros Mütarekesi ve Sevr Antlaşması gibi süreçlerin Cumhuriyet’in kuruluşuna giden yolu şekillendirdiğini söyledi.

Milli Mücadele’nin yalnızca dış güçlere karşı değil, aynı zamanda iç isyanlara karşı da verildiğini belirten Şahinkaya, bu sürecin zorluğunu vurguladı. Ayrıca Sovyetler Birliği’nin sağladığı teknik ve lojistik desteğin mücadelede önemli rol oynadığını ifade etti.

Konuşmasında Cumhuriyet’in temelini oluşturan halkçılık anlayışına da geniş yer veren Şahinkaya, 1920’de hazırlanan Halkçılık Programı’nın egemenliğin halka ait olduğu ilkesini ortaya koyduğunu ve 1921 Anayasası’na temel oluşturduğunu belirtti.

Cumhuriyet’in ekonomik modeline de değinen Şahinkaya, İzmir İktisat Kongresi’nin yeni devletin üretim odaklı kalkınma vizyonunu belirlediğini söyledi. Çiftçi, işçi, sanayici ve tüccarın bir araya geldiği bu kongrenin, “Üreten Türkiye” anlayışının temelini attığını ifade etti.

Erken Cumhuriyet döneminde “Üç Beyaz” olarak adlandırılan un, şeker ve tekstil üretiminin stratejik önemine dikkat çeken Şahinkaya, bağımsızlığın üretimle mümkün olduğunu vurguladı. Kadınların toplumsal hayattaki rolüne de değinerek, 1923 İzmir Kadınlar Kongresi’nin Cumhuriyet’in dönüşüm vizyonunu ortaya koyduğunu söyledi.

Konuşmada ayrıca Cumhuriyet’in ilk yıllarında gerçekleştirilen önemli atılımlar da hatırlatıldı. Kayseri’de kurulan uçak fabrikası, Kabotaj Kanunu ile denizlerde bağımsızlığın sağlanması, harf devrimi, eğitim seferberliği ile nüfus ve sanayi sayımlarının yeni devletin kurumsallaşmasında kritik rol oynadığı ifade edildi.

Söyleşi, katılımcıların sorularının yanıtlandığı bölümün ardından devam etti.

Etkinliğin sonunda Dr. Serdar Şahinkaya, katılımcılar için kitaplarını imzaladı.

Çeşme Halk Temsilcileri Meclisi tarafından yapılan açıklamada ise etkinliğe katılan tüm yurttaşlara teşekkür edilerek, Cumhuriyet’in emek, kamuculuk ve halk egemenliği üzerine kurulu değerlerinin yaşatılması için birlikte düşünmeye ve üretmeye devam edileceği vurgulandı.