İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden Ayayorgi için İmar Planı Davası!

The Times Dergisi tarafından dünyanın en iyi turizm noktalarından biri olarak gösterilen Çeşme Ayayorgi Koyu’nun imara açılmasıyla ilgili yeni bir hukuki süreç başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın hazırladığı imar planları, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yargıya taşındı. Büyükşehir Belediyesi, planların Ayayorgi’nin doğal yapısını geri dönüşü olmayacak şekilde bozacağını belirterek iptalini talep etti. Daha önce açılan dava sonucunda ilk planlar iptal edilmişti.

Bakanlık, İkinci Kez Planları Askıya Çıkardı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, daha önce mahkeme tarafından iptal edilen planları yeniden askıya çıkardı. Yeni planlarla daha önce “rekreasyon alanı” ve “park” olarak belirlenen bölgelerin büyük bir kısmı “kentsel gelişme alanı” ilan edildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Ayayorgi Mevkii için hazırlanan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı’na karşı Danıştay’da dava açtı.

Büyükşehir Belediyesi, dava dilekçesinde daha önceki mahkeme kararlarını hatırlatarak, yeni planların da hukuka aykırı olduğunu vurguladı. Dilekçede, Ayayorgi’nin yapılaşmaya açılmasının doğal yapıyı bozacağı ve bölgenin geri dönüşü olmayan bir şekilde yok olmasına neden olacağı belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Dava Dilekçesindeki Önemli Noktalar:

    •    Mahkeme kararlarına rağmen Bakanlık, doğal sit alanı statüsüne sahip bölgeyi “Gelişme Konut Alanı” olarak planladı. Ancak buranın “Bölge Parkı / Büyük Kentsel Yeşil Alan” olarak korunması gerektiği vurgulandı.

    •    Yeni planların doğanın korunmasına değil, yapılaşmaya hizmet ettiği ifade edilerek, planlama ilkeleri ve şehircilik esaslarına aykırı olduğu belirtildi.

    •    Alanın büyük bir kısmı “Zeytin Ağaçlı Tarla, Zeytinlik ve Bağ” olarak kayıtlı. Bu alanların yapılaşmaya açılması, 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu ve 3573 sayılı Zeytinlik Kanunu’na aykırı.

    •    Plan değişikliklerinin ulusal ölçekte turizm potansiyeli yüksek olan bölgeyi olumsuz etkileyeceği ve günübirlik alanları daraltarak turizmin çeşitlendirilmesini engelleyeceği ifade edildi.

    •    2020 yılında alınan mahkeme kararına göre, alanın “1. Derece Doğal Sit Alanı” olarak korunması gerektiği hatırlatıldı. Buna rağmen, Bakanlığın planları doğal yapıyı ve ekosistemi tehdit eden unsurlar içeriyor.

Plan Değişikliği ve Emlak Konut’un Satış İhalesi

Askıya çıkan planlarla birlikte daha önce “Rekreasyon Alanı” ve “Park” olarak belirlenen alanların büyük bölümü “kentsel gelişme alanı” olarak ayrıldı. Yeni plana göre:

    •    372 bin 161 metrekarelik alanın %54’ü konut ve ticaret alanı olarak belirlendi.

    •    Yeşil alan oranı yalnızca %22,5 seviyesinde kaldı.

    •    Planlama alanına belediye hizmet alanları, okul, sosyal ve kültürel tesisler, sağlık alanları ve otoparklar eklendi.

    •    Parsellere 0,30 emsal ve 2 kat yapılaşma hakkı tanındı.

Öte yandan, Emlak Konut, planlama alanında kalan üç parseli arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı modeliyle ihaleye çıkardı. Dalyan Mahallesi’ndeki 47 bin 84 metrekarelik üç parsel konut alanı olarak satışa sunuldu. İhalenin 27 Şubat 2025’te gerçekleştirileceği duyuruldu.

Bölgeye Yönelik Daha Önce Açılan Davalar

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Çeşme Belediyesi’nin açtığı davalar sonucunda daha önce hazırlanan imar planları mahkeme tarafından iptal edilmişti. Yeni planlara karşı TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, Çeşme Çevre Derneği ve Gücücek Koyu Doğal Yaşamı Koruma Derneği de dava açtı.

(Ege’de Sonsöz / Metehan Ud)