Kentlerin su yönetimi masaya yatırıldı

İzmir’de düzenlenen Su Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Kentlerde Su” başlıklı oturumda, iklim değişikliği, kuraklık ve artan nüfus baskısı altında kentlerin su yönetimi tüm yönleriyle ele alındı. Oturumda, ulusal su verimliliği politikaları, yerel yönetimlerin sorumlulukları ve İzmir’in mevcut su arzına ilişkin çarpıcı veriler paylaşıldı.

Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO), İzmir Ticaret Borsası ve Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) tarafından düzenlenen konferanstaki oturumun moderatörlüğünü İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Gündüz üstlendi. Oturumda; Tarım ve Orman Bakanlığı Su Verimliliği Daire Başkanı Aslıhan Korkmaz, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, Swissotel Büyük Efes İzmir Genel Müdürü Rıza Elibol ile Epig Mimarlık Kurucusu ve BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş konuşmacı olarak yer aldı.

Erdoğan: İzmir’de suyun yüzde 74’ü kuyulardan karşılanıyor

İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, İzmir’in mevcut su arzını çarpıcı verilerle ortaya koydu. Erdoğan, kentte ortalama su ihtiyacının saniyede 7 bin 500 litre olduğunu, sabah ve akşam saatlerinde bu ihtiyacın 8 bin 500–9 bin litre/saniye seviyelerine çıktığını belirtti. Günlük ortalamanın yeterli olmadığını vurgulayan Erdoğan, pik saatlerde de bu debinin sağlanmasının kritik olduğunu ifade etti.

Barajlardaki doluluk oranlarına da değinen Erdoğan, Gördes ve Balçova barajlarının yüzde 0, Tahtalı Barajı’nın yüzde 1, Kutlu Aktaş Barajı’nın yüzde 4, Ürkmez Barajı’nın ise yüzde 7 seviyesinde olduğunu söyledi. Özel sektör işletmesindeki Güzelhisar Barajı’nda doluluk oranının yüzde 41 olduğunu aktaran Erdoğan, İzmir’in barajlara erişim açısından diğer büyük kentlere göre dezavantajlı bir konumda bulunduğunu belirtti.

“İstanbul’da içme suyunun yüzde 98’i, Ankara’da yüzde 99’u barajlardan sağlanırken, İzmir’de bu oran yüzde 26’ya düşmüş durumda. Kentin suyunun yüzde 74’ü kuyulardan karşılanıyor” dedi.

Kayıp-kaçakta düşüş, kaynakta artış

İZSU’nun kayıp-kaçakla mücadelede önemli bir ilerleme kaydettiğini belirten Erdoğan, kent genelinde kayıp-kaçak oranının yüzde 25,80, kent merkezinde ise yüzde 24,80 seviyesine düşürüldüğünü söyledi. Son bir yılda yaklaşık yüzde 2,3’lük bir iyileşme sağlandığını aktaran Erdoğan, gece saatlerinde uygulanan kontrollü kesintilerin bu sonuçta etkili olduğunu ifade etti.

Yer altı kaynakları kritik rol oynuyor

Erdoğan, İzmir kent merkezinin yaklaşık üçte birinin Sarıkız–Göksu kaynakları ve Halkapınar kuyularından beslendiğini belirtti. Bu bölgelerde açılan ve yenilenen kuyularla 6,6 milyon metreküp ilave içme suyu sağlandığını kaydeden Erdoğan, Halkapınar’daki terfi kapasitesinin 1.000 litreden 1.500 litre/saniyeye çıkarıldığını ve buradan alınan suyun yüzde 55 artırıldığını söyledi.

Alınan önlemler Tahtalı’yı kurtardı

Kuraklık riskinin erken dönemde öngörüldüğünü ifade eden Erdoğan, nisan ayı itibarıyla park ve bahçe aboneliklerinin iptal edildiğini, kademesiz aboneliklerin tamamında kademeli tarife sistemine geçildiğini ve yaz aylarında gece kesintilerinin uygulandığını belirtti.

Bu önlemler sayesinde 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandığını vurgulayan Erdoğan, 2024 ve 2025 Ağustos ayları karşılaştırıldığında kent merkezinde su tüketiminin yüzde 16 azaldığını söyledi. Erdoğan, “Bugün kentte sağlanan suyun yaklaşık yüzde 30’u, aldığımız tasarruf önlemleri sayesinde mümkün oldu. Bu adımlardan biri bile geç atılsaydı, Tahtalı Barajı’ndaki su tamamen tükenebilirdi” dedi.

Korkmaz: Artık nüfustan kaynağa doğru düşünmeliyiz

Tarım ve Orman Bakanlığı Su Verimliliği Daire Başkanı Aslıhan Korkmaz, iklim değişikliğine bağlı sıcaklık artışları ve yağışlardaki azalışın, yüzyılın sonuna doğru su kaynaklarında ciddi kayıplara yol açacağını vurguladı. Su yönetiminde bakış açısının değişmesi gerektiğini ifade eden Korkmaz, “Artık sadece kaynaktan nüfusa değil, nüfustan kaynağa doğru da düşünmek zorundayız” dedi.

Korkmaz, su kayıplarının azaltılması, atık suyun geri kazanımı, gri su ve yağmur suyu sistemlerinin ulusal politikalara entegre edildiğini belirterek, Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nın ulusal bir yol haritası oluşturduğunu söyledi.

Güneş: Kentleri betonlaştırarak suya ulaşamayız

Epig Mimarlık Kurucusu ve BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş, kentlerde yaşanan su sorunlarının yalnızca iklim değişikliğiyle değil, yanlış şehircilik ve planlama tercihleriyle de doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı. Güneş, betonlaşmanın yağmur suyunun toprağa sızmasını engellediğini, bunun da sel ve taşkın riskini artırırken yer altı su kaynaklarını zayıflattığını ifade etti.

Elibol: Turizmde suyu korumanın yolu misafiri sürece dahil etmekten geçiyor

Swissotel Büyük Efes İzmir Genel Müdürü Rıza Elibol, turizm sektöründe su verimliliğinin yalnızca tesis yönetimiyle değil, misafir davranışlarıyla da doğrudan ilişkili olduğunu belirtti. Elibol, temizlikten feragat eden misafirlere 10 Euro karşılığı puan verildiğini ve bu puanların ACCOR grubuna bağlı dünya genelindeki 5 bin otelde kullanılabildiğini aktardı.

İslamoğlu: Mesele sadece susuzluk değil, yaşamın kendisi

Doğa ve çevre programları yapımcısı Güven İslamoğlu, kapanış konuşmasında su krizinin yalnızca teknik bir altyapı sorunu olarak ele alınamayacağını vurguladı. İslamoğlu, “Bu gezegen canlı bir gezegen. Denge bozulduğunda mesele sadece susuzluk olmaz; mesele yaşamın kendisi olur” ifadelerini kullandı.