Çeşme Projesi Yeniden Gündemde: Çevrecilerden Sert Tepki!

Danıştay tarafından iptal edilerek durdurulan ve kamuoyunda “İzmir’in Kanal İstanbul’u” olarak anılan Çeşme Projesi, yeniden gündeme geldi. Projenin yeniden hayata geçirilmesi yönündeki girişimlere çevreciler, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarından tepki geldi.

Çeşme Yarımada Çevre Derneği Başkanı Ahmet Güler, projenin tekrar raftan indirilmesi halinde İzmir Barosu çatısı altında oluşturulan 22 avukatlık komiteyle dava sürecini yeniden başlatacaklarını açıkladı.

Danıştay Projeyi İptal Etmişti

İzmir’in Çeşme ilçesinde yapılması planlanan Çeşme Projesi; Urla Zeytineli’nden başlayarak Alaçatı ve Ildır’a kadar uzanan yaklaşık 16 bin hektarlık alanı kapsıyor.

Spor ve fuar alanları, üniversiteler, gastronomi, sağlık, ekoloji ve farklı temalara odaklanan yaşam alanları oluşturulması öngörülen proje; doğal sit alanları, zeytinlikler, tarım arazileri ve kıyı ekosistemi üzerindeki etkileri nedeniyle uzun süredir tartışma konusu olmuştu.

Resmî Gazete’nin 12 Şubat 2020 tarihli kararıyla belirlenen proje alanına karşı TMMOB, İzmir Barosu, İzmir Tabip Odası, çevre örgütleri ve bölge sakinleri yargı yoluna başvurmuştu. Süreç sonunda Danıştay 4. Dairesi, bilirkişi raporlarını da dikkate alarak projeyi iptal etmişti.

Ankara’daki Toplantı Tartışma Yarattı

İzmir iş dünyasının bazı temsilcilerinin Çeşme Projesi’ni yeniden gündeme taşımak amacıyla Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Ankara’da bir araya gelmesi, çevre örgütleri ve STK’ların tepkisini çekti.

Toplantıya AK Parti Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Eyyüp Kadir İnan ile AK Parti İzmir milletvekilleri Ceyda Bölünmez Çankırı, Şebnem Bursalı, Yaşar Kırkpınar ve Mahmut Atilla Kaya da katıldı. Toplantıda CHP’li belediye başkanlarının yer almaması, buna karşın AK Partili Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan’ın katılması dikkat çekti.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, toplantının ardından yaptığı açıklamada İzmir turizminin sahip olduğu güçlü potansiyeli daha ileriye taşıyacak adımların değerlendirildiğini belirtti. Eyyüp Kadir İnan ise sivil toplumun ortak çağrısına destek vermek amacıyla toplantıda yer aldığını ifade etti.

Ahmet Güler: “Amaç Turizm Değil, Rant”

Çeşme Yarımada Çevre Derneği Başkanı Ahmet Güler, projenin yeniden gündeme getirilmesini sert sözlerle eleştirdi.

Güler, 2019 yılından bu yana projeye karşı mücadele ettiklerini belirterek, “Bu projeyi mahkemeye ilk taşıyanlardan biriyim. Danıştay kararıyla iptal edilen bir projenin yeniden gündeme getirilmesi kabul edilemez. Bu proje, yaklaşık 160 milyon metrekarelik alanı ilgilendiriyor. Mevcut yapılaşma oranı yüzde 15 seviyesindeyken, bu alanın yeniden yapılaşmaya açılması Çeşme Yarımadası için büyük bir tehdit oluşturur” dedi.

Projenin turizm amacıyla değil, rant hedefiyle gündeme getirildiğini savunan Güler, “Eğer amaç gerçekten turizm olsaydı, biz desteklerdik. Ancak Ankara’da masa başında hazırlanan, Çeşme’yi tanımayanların dahil olduğu bir projeyle karşı karşıyayız. İzmir’den hiçbir üniversite sürece dahil edilmezken başka illerden kurumların projeye dahil edilmesi düşündürücü. Kendilerine yandaş arıyorlar. Ankara’daki toplantı da bunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.

“Çeşme’nin Altyapısı Bu Yükü Kaldıramaz”

Ahmet Güler, Çeşme’nin mevcut altyapı sorunlarına da dikkat çekerek, ilçenin böylesine büyük bir projeyi taşıyacak durumda olmadığını söyledi.

Güler, termal su şebekesinin 4 yıldır sorunlu olduğunu belirterek, “Çeşme’deki termal su şebekesi yıllardır bozuk. Onarımı için yaklaşık 10 milyon lira gerekiyor. Oteller, termal suyun ne zaman kesileceği endişesiyle yaşıyor. Valiliğin termal su şirketine 16 milyon lira borcu olduğu ifade ediliyor. Siz Çeşme’nin en önemli turizm değerlerinden biri olan termal suyu bile düzenli şekilde sağlayamazken, ‘Çeşme’yi uçuracağız’ demek inandırıcı gelmiyor” dedi.

Güler, su kaynakları, arıtma sistemi, ulaşım ve altyapı sorunları çözülmeden yeni yerleşim ve turizm alanları planlanmasının büyük risk oluşturacağını vurguladı.

“Yarımada Kurban Edilmek İsteniyor”

Projenin Çeşme Yarımadası’nın doğal yapısını geri dönüşü olmayan biçimde değiştireceğini öne süren Güler, özellikle su kaynakları ve tarım alanları konusunda uyarılarda bulundu.

Güler, “Çeşme’nin suyu yokken golf sahaları yapılacağı söyleniyor. Yaklaşık 400 bin yeni rezidans yapılması, Yarımada’nın kurban edilmesi anlamına gelir. Bilim insanları da bu projenin mevcut koşullarda gerçekçi olmadığını belirtiyor. 50 bin nüfusa sahip Çeşme’de bu projeyle 100 bin kişilik istihdam sağlanacağı söyleniyor. Bunlar toplumun ağzına bir parmak bal çalıp, arsaları pazarlama girişimidir” diye konuştu.

Güler ayrıca, geçmiş süreçte yabancı yatırımcıların bölgeyle ilgilendiğini öne sürerek, “Bir önceki süreçte helikopterlerle gelen bazı yatırımcıların bölgede arsa paylaşımı yaptıklarına dair duyumlar aldık. ‘Burası senin, şurası benim’ anlayışıyla Çeşme’nin geleceği planlanamaz” dedi.

“Ortak Proje Önerimiz Kabul Edilmedi”

Ahmet Güler, çevre örgütleri, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte Çeşme’nin geleceği için ortak bir proje geliştirmek istediklerini ancak bu önerilerinin kabul edilmediğini söyledi.

Güler, “Biz Çeşme için koruma odaklı, yerel halkı ve doğayı merkeze alan ortak bir çalışma yapılmasını önerdik. Ancak bu teklifimiz dikkate alınmadı. Çeşme’nin geleceği Ankara’da kapalı kapılar ardında değil, Çeşme’de yaşayanlarla birlikte planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

“22 Avukat Hazır Bekliyor”

Projenin yeniden yürürlüğe girmesi halinde hukuki sürecin vakit kaybetmeden başlatılacağını belirten Güler, İzmir Barosu çatısı altında 22 avukattan oluşan bir komitenin hazır olduğunu açıkladı.

Güler, “Bu projenin yeniden raftan indirilmesi ve uygulamaya konulması halinde İzmir Barosu çatısı altında 22 avukatın yanı sıra çevre örgütleri ve TMMOB’un da dahil olduğu çalışma grubumuzla hemen dava sürecini başlatacağız. Çeşme Yarımadası’nın doğasını, tarım alanlarını, suyunu ve yaşam hakkını savunmaya devam edeceğiz” dedi.